Historia, która uczy odpowiedzialności – seminarium w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau
29 września 2026 roku słuchacze szkolenia zawodowego podstawowego Szkoły Policji w Katowicach uczestniczyli w kolejnej edycji seminarium „Auschwitz – Historia – Edukacja Obywatelska” zorganizowanym we współpracy z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.
Seminarium stanowi element działań Szkoły Policji w Katowicach w zakresie edukacji o prawach człowieka. Jego istotnym założeniem jest wykorzystanie edukacji retrospektywnej – odwołującej się do doświadczeń historii – jako narzędzia służącego kształtowaniu postaw przyszłych funkcjonariuszy Policji oraz budowaniu ich świadomości odpowiedzialności związanej z wykonywaniem zawodu.
Historia KL Auschwitz stwarza szczególną przestrzeń do refleksji nad konsekwencjami odejścia od poszanowania godności człowieka, jego podstawowych praw i wolności. Poznawanie mechanizmów prowadzących w przeszłości do systemowego pozbawiania ludzi praw, ich uprzedmiotowienia, prześladowania i eksterminacji pozwala spojrzeć z szerszej perspektywy na znaczenie współczesnych standardów ochrony praw człowieka.
W pierwszej części seminarium słuchacze wraz z edukatorem Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau zwiedzili teren byłego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz I oraz Auschwitz II-Birkenau. Bezpośredni kontakt z miejscem pamięci stał się punktem wyjścia do dalszej refleksji nad odpowiedzialnością jednostki, funkcjonowaniem instytucji państwa oraz znaczeniem ochrony godności człowieka.
Program seminarium obejmował również zajęcia poświęcone funkcjonowaniu załogi SS w KL Auschwitz oraz problematyce negacjonizmu – zaprzeczania zbrodniom Holokaustu, jego historycznym i współczesnym przejawom, a także sposobom przeciwdziałania temu zjawisku.
Edukacja retrospektywna ma szczególne znaczenie w przygotowaniu przyszłych policjantów do służby. Analiza doświadczeń historycznych pozwala lepiej rozumieć, dlaczego współczesne standardy praw człowieka, w tym bezwzględny zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania, stanowią fundamentalne zasady działania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek publiczny.
Seminarium służy zatem nie tylko poszerzaniu wiedzy historycznej. Jego celem jest również rozwijanie wrażliwości na sytuację drugiego człowieka, kształtowanie postaw opartych na szacunku, odpowiedzialności i poszanowaniu godności oraz budowanie świadomości, że ochrona praw człowieka jest integralnym elementem profesjonalnego wykonywania zadań przez funkcjonariusza Policji.
Organizacja kolejnych edycji seminarium „Auschwitz – Historia – Edukacja Obywatelska” wpisuje się w prowadzone przez Szkołę Policji w Katowicach działania z zakresu edukacji o prawach człowieka. Łączenie wiedzy historycznej z refleksją nad współczesnymi standardami służby pozwala przyszłym policjantom lepiej rozumieć znaczenie zasad, których przestrzeganie i ochrona należą do szczególnej odpowiedzialności przedstawicieli służb publicznych.
Koordynatorem wydarzenia ze strony Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście był Piotr Supiński. Część warsztatową seminarium poprowadziła dr Daria Janowiec, natomiast wykład poświęcony problematyce negacjonizmu wygłosił dr Igor Bartosik.
